{"id":11598,"date":"2025-09-18T14:53:24","date_gmt":"2025-09-18T12:53:24","guid":{"rendered":"https:\/\/assecobs.pl\/blog\/?p=11598"},"modified":"2025-09-19T10:28:06","modified_gmt":"2025-09-19T08:28:06","slug":"rozporzadzenie-eudr-na-czym-polega-i-dlaczego-ma-zastosowanie-do-tysiecy-firm-w-polsce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/assecobs.pl\/blog\/rozporzadzenie-eudr-na-czym-polega-i-dlaczego-ma-zastosowanie-do-tysiecy-firm-w-polsce\/","title":{"rendered":"Rozporz\u0105dzenie EUDR \u2013 na czym polega i dlaczego ma zastosowanie do tysi\u0119cy firm w Polsce?"},"content":{"rendered":"

Od 29 czerwca 2023 r. obowi\u0105zuje unijne rozporz\u0105dzenie EUDR, kt\u00f3re ma na celu ograniczenie wylesiania i degradacji las\u00f3w wynikaj\u0105cych z produkcji towar\u00f3w dopuszczanych do obrotu lub eksportowanych z Unii Europejskiej. Regulacje obejmuj\u0105 wiele sektor\u00f3w gospodarki \u2013 m.in. spo\u017cywczy, meblarski, kosmetyczny, chemiczny, odzie\u017cowy i transportowy \u2013 a obowi\u0105zki z nimi zwi\u0105zane dotycz\u0105 nie tylko importer\u00f3w, lecz tak\u017ce producent\u00f3w, przetw\u00f3rc\u00f3w i dystrybutor\u00f3w dzia\u0142aj\u0105cych na rynku UE.<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n\n

Na czym polega i kogo dotyczy EUDR?<\/h2>\n

Rozporz\u0105dzenie EUDR ma na celu zatrzymanie importu, eksportu oraz produkcji towar\u00f3w powi\u0105zanych z degradacj\u0105 las\u00f3w i wylesianiem \u2013 zar\u00f3wno na terenie UE, jak i poza jej granicami. Istotnym elementem regulacji jest r\u00f3wnie\u017c wym\u00f3g zgodno\u015bci produkcji z przepisami kraju pochodzenia.<\/p>\n

EUDR obejmuje nie tylko import, ale tak\u017ce eksport towar\u00f3w z Unii oraz ich obr\u00f3t wewn\u0105trzunijny. Oznacza to, \u017ce obowi\u0105zki mog\u0105 powsta\u0107 tak\u017ce wtedy, gdy produkt zosta\u0142 wytworzony np. w Polsce i sprzedany klientowi w innym pa\u0144stwie cz\u0142onkowskim. Kluczowe znaczenie ma ustalenie, kto jako pierwszy \u201ewprowadza produkt do obrotu\u201d lub \u201eudost\u0119pnia go\u201d \u2013 to te podmioty podlegaj\u0105 wymogom rozporz\u0105dzenia.<\/p>\n

Wed\u0142ug szacunk\u00f3w Komisji Europejskiej przepisy obejm\u0105 bardzo szerokie grono przedsi\u0119biorstw, w tym w samej Polsce nawet tysi\u0105ce podmiot\u00f3w. Adresatami s\u0105 nie tylko importerzy surowc\u00f3w rolnych czy drewna, ale tak\u017ce przetw\u00f3rcy (np. producenci czekolady, mebli czy kosmetyk\u00f3w) oraz po\u015brednicy i hurtownicy.
\nW praktyce ka\u017cda firma maj\u0105ca styczno\u015b\u0107 z towarami pochodnymi surowc\u00f3w obj\u0119tych EUDR \u2013 niezale\u017cnie od skali dzia\u0142alno\u015bci \u2013 powinna zweryfikowa\u0107, czy i jakie obowi\u0105zki wynikaj\u0105 dla niej z tych regulacji. Oznacza to, \u017ce przepisy nie s\u0105 skierowane wy\u0142\u0105cznie do mi\u0119dzynarodowych koncern\u00f3w, lecz mog\u0105 w istotny spos\u00f3b dotyczy\u0107 tak\u017ce mniejszych przedsi\u0119biorstw.<\/p>\n

Od kiedy stosuje si\u0119 nowe obowi\u0105zki?<\/h2>\n

Cho\u0107 rozporz\u0105dzenie EUDR formalnie wesz\u0142o w \u017cycie w czerwcu 2023 r., to zasadnicze obowi\u0105zki zaczn\u0105 by\u0107 stosowane dopiero od 30 grudnia 2025 r. \u2013 i w\u0142a\u015bnie ta data b\u0119dzie kluczowa dla wi\u0119kszo\u015bci \u015brednich i du\u017cych firm dzia\u0142aj\u0105cych na rynku unijnym. Dla mikro i ma\u0142ych przedsi\u0119biorstw, kt\u00f3re spe\u0142nia\u0142y okre\u015blone kryteria na dzie\u0144 31 grudnia 2020 r., termin ten zosta\u0142 przesuni\u0119ty na 30 czerwca 2026 r. D\u0142u\u017cszy okres przej\u015bciowy dla mniejszych podmiot\u00f3w ograniczy r\u00f3wnie\u017c zakres obowi\u0105zk\u00f3w ich wi\u0119kszych odbiorc\u00f3w.<\/p>\n

Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce EUDR obejmuje wy\u0142\u0105cznie produkty wprowadzane do obrotu po rozpocz\u0119ciu stosowania przepis\u00f3w. Towary ju\u017c wcze\u015bniej nabyte, znajduj\u0105ce si\u0119 w magazynach czy zaimportowane przed wej\u015bciem w \u017cycie zasadniczych obowi\u0105zk\u00f3w (zasadniczo 30 grudnia 2025 r.), nie b\u0119d\u0105 podlega\u0142y nowym wymogom. Dla wybranych produkt\u00f3w drewnianych przewidziano dodatkowy okres przej\u015bciowy obowi\u0105zuj\u0105cy a\u017c do ko\u0144ca 2028 r., w zwi\u0105zku z wcze\u015bniejszym rozporz\u0105dzeniem EUTR.<\/p>\n

Aby przepisy mog\u0142y by\u0107 skutecznie stosowane w Polsce, konieczne jest przyj\u0119cie krajowej ustawy wdra\u017caj\u0105cej EUDR. Ministerstwo Klimatu i \u015arodowiska opublikowa\u0142o ju\u017c za\u0142o\u017cenia projektu, kt\u00f3ry wskazuj\u0105 m.in. organy odpowiedzialne za nadz\u00f3r. Kompetencje maj\u0105 zosta\u0107 podzielone pomi\u0119dzy r\u00f3\u017cne instytucje, w zale\u017cno\u015bci od rodzaju towaru \u2013 np. Inspekcja Ochrony \u015arodowiska ma odpowiada\u0107 za drewno i produkty drewnopochodne.<\/p>\n

Za\u0142o\u017cenia wskazuj\u0105 ponadto, \u017ce projekt ustawy okre\u015bli tak\u017ce procedury kontroli, katalog sankcji oraz zasady udost\u0119pniania dokument\u00f3w i informacji organom administracji. Przepisy krajowe musz\u0105 wej\u015b\u0107 w \u017cycie przed 30 grudnia 2025 r., czyli do momentu, w kt\u00f3rym wi\u0119kszo\u015b\u0107 obowi\u0105zk\u00f3w EUDR zacznie by\u0107 stosowana w praktyce. Dlatego przedsi\u0119biorcy powinni ju\u017c teraz monitorowa\u0107 przebieg prac legislacyjnych i rozpocz\u0105\u0107 dostosowanie swoich procedur wewn\u0119trznych \u2013 brak krajowej ustawy nie zwalnia bowiem z obowi\u0105zk\u00f3w wynikaj\u0105cych bezpo\u015brednio z samego rozporz\u0105dzenia unijnego.<\/p>\n

Towary obj\u0119te EUDR<\/h2>\n

Na gruncie EUDR wyr\u00f3\u017cniane s\u0105 dwa kluczowe poj\u0119cia: \u201eodno\u015bne towary\u201d i \u201eodno\u015bne produkty\u201d. Pierwsze odnosz\u0105 si\u0119 do kategorii surowc\u00f3w uznanych za szczeg\u00f3lnie istotne z perspektywy ryzyka wylesiania. Obejmuj\u0105 one siedem grup: byd\u0142o, kakao, kaw\u0119, olej palmowy, soj\u0119, kauczuk oraz drewno. Druga grupa \u2013 odno\u015bne produkty \u2013 ma jeszcze wi\u0119ksze znaczenie praktyczne, gdy\u017c to w\u0142a\u015bnie ich dotycz\u0105 wprost regulacje EUDR. Obejmuj\u0105 one wyroby, kt\u00f3re zawieraj\u0105 wskazane surowce (odno\u015bnie towary), zosta\u0142y z nich wytworzone lub powsta\u0142y z udzia\u0142em zwierz\u0105t nimi karmionych. Przyk\u0142adowo: czekolada jest odno\u015bnym produktem, je\u015bli powsta\u0142a z mas\u0142a kakaowego, czyli pochodnej ziaren kakao. Podobnie sk\u00f3ra czy mi\u0119so b\u0119d\u0105 odno\u015bnymi produktami, o ile pochodz\u0105 od byd\u0142a.<\/p>\n

Aby ustali\u0107, czy dany produkt podlega EUDR, nale\u017cy odwo\u0142a\u0107 si\u0119 do za\u0142\u0105cznika I do rozporz\u0105dzenia, kt\u00f3ry wskazuje odpowiednie kody taryfowe CN. Produkt musi by\u0107 wymieniony w za\u0142\u0105czniku I \u2013 je\u015bli dotycz\u0105cy go kod CN nie zosta\u0142 tam uj\u0119ty, EUDR nie ma zastosowania, nawet je\u015bli produkt zawiera odno\u015bne towary. Kolejne wy\u0142\u0105czenie dotyczy sytuacji, gdy produkt figuruje w za\u0142\u0105czniku I, ale nie zawiera ani nie zosta\u0142 wytworzony z odno\u015bnych towar\u00f3w. Sam kod nie przes\u0105dza o obj\u0119ciu regulacj\u0105 \u2013 konieczne jest jeszcze ustalenie faktycznego pochodzenia surowcowego. Przyk\u0142adowo olej kokosowy, mimo zbli\u017conego zastosowania do palmowego, nie podlega EUDR. Konsekwentnie, odno\u015bne produkty wytworzone przy u\u017cyciu oleju koksowego nie b\u0119d\u0105 obj\u0119te EUDR, nawet je\u017celi dotycz\u0105cy ich kod CN znajduje si\u0119 w za\u0142\u0105czniku I.<\/p>\n

W praktyce oznacza to, \u017ce ka\u017cda firma \u2013 niezale\u017cnie od roli w \u0142a\u0144cuchu dostaw \u2013 powinna przeanalizowa\u0107 kody CN towar\u00f3w, kt\u00f3re wprowadza na rynek lub eksportuje, oraz ustali\u0107 ich \u017ar\u00f3d\u0142o surowcowe. Dopiero po\u0142\u0105czenie tych dw\u00f3ch element\u00f3w \u2013 kod CN i pochodzenie surowca \u2013 rozstrzyga, czy dany produkt obj\u0119ty jest przepisami EUDR.
\nWy\u0142\u0105czenia towar\u00f3w spod EUDR
\nChocia\u017c EUDR obejmuje szeroki zakres towar\u00f3w, warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce istnieje szereg wy\u0142\u0105cze\u0144 \u2013 ich znajomo\u015b\u0107 mo\u017ce pom\u00f3c ograniczy\u0107 zb\u0119dne obowi\u0105zki.
\nEUDR nie podlegaj\u0105 opakowania przeznaczone wy\u0142\u0105cznie do transportu, np. palety, skrzynie czy kartony \u2013 o ile nie stanowi\u0105 one towaru samego w sobie.
\nRegulacje nie maj\u0105 tak\u017ce zastosowania do towar\u00f3w wyprodukowanych z odno\u015bnych towar\u00f3w pozyskanych przed 29 czerwca 2023 r. (np. z drewna pozyskanego przed t\u0105 dat\u0105). To tzw. \u201edata graniczna\u201d \u2013 je\u015bli firma jest w stanie udokumentowa\u0107, \u017ce odno\u015bny towar wykorzystany do produkcji odno\u015bnego produktu zosta\u0142 pozyskany przed t\u0105 dat\u0105, nie podlega EUDR. W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w dat\u0105 produkcji b\u0119dzie data zbioru towaru, z wyj\u0105tkiem produkt\u00f3w z byd\u0142a, w kt\u00f3rym to przypadku czas produkcji rozpoczyna si\u0119 w dniu urodzenia byd\u0142a.<\/p>\n

Kolejna wa\u017cna kategoria wy\u0142\u0105czona z regulacji to produkty wytworzone z odpad\u00f3w \u2013 czyli surowc\u00f3w wt\u00f3rnych. Je\u015bli firma wykorzystuje do produkcji np. makulatur\u0119, drewno z rozbi\u00f3rki czy inne materia\u0142y z odzysku, nie ma obowi\u0105zku stosowania EUDR do tych partii. To istotne z punktu widzenia firm dzia\u0142aj\u0105cych w modelu cyrkularnym i recyklingowym.<\/p>\n

Wreszcie \u2013 warto \u015bledzi\u0107 ewentualne nowelizacje EUDR, kt\u00f3re mog\u0105 doprowadzi\u0107 do dodania nowych kategorii towar\u00f3w lub zmian w kodach CN. Komisja Europejska zapowiada, \u017ce b\u0119dzie rewidowa\u0107 za\u0142\u0105cznik I, co oznacza, \u017ce zakres regulacji mo\u017ce si\u0119 w przysz\u0142o\u015bci rozszerzy\u0107. Dla firm oznacza to konieczno\u015b\u0107 bie\u017c\u0105cego monitorowania zmian \u2013 tak\u017ce po grudniu 2025 r.<\/p>\n

Nale\u017cyta staranno\u015b\u0107 w EUDR<\/h2>\n

Nale\u017cyta staranno\u015b\u0107 wymaga wykazania, \u017ce produkty, kt\u00f3re maj\u0105 trafi\u0107 na rynek UE lub zosta\u0107 z niego wyeksportowane, nie przyczyni\u0142y si\u0119 do wylesiania i zosta\u0142y pozyskane legalnie. To nie tylko kwestia zbierania danych \u2013 ale tak\u017ce oceny ryzyka, podejmowania \u015brodk\u00f3w zaradczych i z\u0142o\u017cenia o\u015bwiadczenia nale\u017cytej staranno\u015bci. Badanie nale\u017cytej staranno\u015bci jest kluczowym obowi\u0105zkiem na\u0142o\u017conym na niekt\u00f3rych uczestnik\u00f3w \u0142a\u0144cucha dostaw towar\u00f3w obj\u0119tych EUDR.<\/p>\n

Powinien si\u0119 on sk\u0142ada\u0107 z trzech etap\u00f3w:<\/p>\n

    \n
  1. gromadzenie informacji, danych i dokument\u00f3w dotycz\u0105cych towaru,<\/li>\n
  2. ocena ryzyka niezgodno\u015bci z EUDR,<\/li>\n
  3. w razie potrzeby \u2013 przedsi\u0119wzi\u0119cia \u015brodk\u00f3w zmniejszaj\u0105cych ryzyko niezgodno\u015bci z EUDR.<\/li>\n<\/ol>\n

    Kolejnym obowi\u0105zkiem, po przeprowadzeniu badania nale\u017cytej staranno\u015bci, a przed wprowadzeniem na rynek UE albo eksportem towaru obj\u0119tego EUDR, jest z\u0142o\u017cenie o\u015bwiadczenia nale\u017cytej staranno\u015bci (eng. Due Diligence Statement, dalej: DDS) za po\u015brednictwem Systemu Informacyjnego EUDR (dalej: System).<\/p>\n

    Poniewa\u017c DDS wi\u0105\u017ce si\u0119 bezpo\u015brednio z odpraw\u0105 celn\u0105, jego numer referencyjny musi by\u0107 znany jeszcze przed z\u0142o\u017ceniem zg\u0142oszenia celnego. Warto r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce jedno o\u015bwiadczenie mo\u017ce obejmowa\u0107 kilka partii towaru \u2013 o ile wszystkie zosta\u0142y obj\u0119te t\u0105 sam\u0105 analiz\u0105 ryzyka i pochodz\u0105 z tych samych \u017ar\u00f3de\u0142.<\/p>\n

    Z uwagi na wysokie wymagania dokumentacyjne i ryzyko b\u0142\u0119d\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 skutkowa\u0107 zatrzymaniem towaru na granicy, warto przygotowa\u0107 si\u0119 do sk\u0142adania DDS z wyprzedzeniem. St\u0105d warto ju\u017c dzi\u015b zaprojektowa\u0107 proces zgodno\u015bci z EUDR, kt\u00f3rego elementem jest procedura pozyskania niezb\u0119dnych danych i sk\u0142adania DDS za pomoc\u0105 Systemu.<\/p>\n

    Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej o EUDR:<\/p>\n