Sp\u00f3\u0142ka A udzieli\u0142a po\u017cyczki d\u0142ugoterminowej sp\u00f3\u0142ce B w dniu 15 listopada 2017 roku na kwot\u0119 500 tys. z\u0142. Oprocentowanie sta\u0142e wynios\u0142o 6 % rocznie, za\u015b odsetki mia\u0142y by\u0107 p\u0142atne raz do roku w dniu 15 listopada ka\u017cdego roku obowi\u0105zywania ww. po\u017cyczki. Termin sp\u0142aty zosta\u0142 ustalony na dzie\u0144 15 listopada 2022 roku.<\/b><\/p>\n
W zwi\u0105zku z udzieleniem po\u017cyczki po\u017cyczkodawca otrzyma\u0142 prowizj\u0119 w wysoko\u015bci 2% warto\u015bci kapita\u0142u, kt\u00f3ra zosta\u0142a potr\u0105cona z kwot\u0105 kapita\u0142u, a wi\u0119c realny przep\u0142yw pieni\u0119\u017cny pomi\u0119dzy sp\u00f3\u0142kami wynosi\u0142 490 tys. z\u0142. Sp\u00f3\u0142ka A uj\u0119\u0142a prowizj\u0119 jako przych\u00f3d za roku 2017, jako \u017ce zosta\u0142a ona otrzymana w tym okresie. Na dzie\u0144 bilansowy 31 grudnia 2017 uj\u0119to tak\u017ce w przychodach odsetki naliczone za okres od 15 listopada do ko\u0144ca 2017 roku.<\/p>\n
W ww. przyk\u0142adzie Sp\u00f3\u0142ka A uj\u0119\u0142a przych\u00f3d z tytu\u0142u prowizji w roku 2017, natomiast ksi\u0119gowa warto\u015b\u0107 po\u017cyczki na moment jej udzielenia sp\u00f3\u0142ce B wynios\u0142a 500 tys. z\u0142. Tymczasem wycena wg skorygowanej ceny nabycia skutkuje uj\u0119ciem w ksi\u0119gach po\u017cyczki na moment jej udzielenia w wysoko\u015bci 490 tys. z\u0142. Prowizja rozliczy si\u0119 razem z odsetkami w ci\u0105gu pi\u0119ciu lat trwania po\u017cyczki. W wyniku tego, efektywna stopa procentowa wyniesie ok. 6,48% (natomiast nominalne oprocentowanie to 6%). Taka wycena b\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c skutkowa\u0107 powstaniem r\u00f3\u017cnic przej\u015bciowych pomi\u0119dzy warto\u015bciami bilansowymi a podatkowymi aktyw\u00f3w, a w zwi\u0105zku z tym \u2013 aktyw\u00f3w (lub rezerw) z tytu\u0142u podatku odroczonego. Z punktu widzenia przepis\u00f3w podatkowych prowizja b\u0119dzie bowiem przychodem w roku 2017 a odsetki \u2013 w momencie ich faktycznej zap\u0142aty.<\/p>\n
Zgodnie z Ustaw\u0105 o Rachunkowo\u015bci z dnia 29 wrze\u015bnia 1994 r. oraz Rozporz\u0105dzeniem Ministra Finans\u00f3w z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie szczeg\u00f3\u0142owych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrument\u00f3w finansowych, d\u0142ugoterminowe aktywa finansowe z tytu\u0142u po\u017cyczek jednostki, kt\u00f3re nie korzystaj\u0105 z uproszcze\u0144 przewidzianych dla jednostek mikro oraz ma\u0142ych, powinny wycenia\u0107 wed\u0142ug skorygowanej ceny nabycia, wyliczonej wed\u0142ug efektywnej stopy procentowej.<\/p>\n
W tym celu nale\u017cy oszacowa\u0107 wewn\u0119trzn\u0105 stop\u0119 zwrotu (IRR) dla wszystkich przep\u0142yw\u00f3w pieni\u0119\u017cnych zwi\u0105zanych z umow\u0105 po\u017cyczki. Pomocny mo\u017ce by\u0107 arkusz Excel, w kt\u00f3rym nale\u017cy rozpisa\u0107 przep\u0142ywy pieni\u0119\u017cne i wyliczy\u0107 wewn\u0119trzn\u0105 stop\u0119 zwrotu za pomoc\u0105 funkcji \u201eIRR\u201d. Nast\u0119pnie, na koniec ka\u017cdego okresu sprawozdawczego, nale\u017cy wyceni\u0107 po\u017cyczk\u0119 korzystaj\u0105c z otrzymanej efektywnej stopy, koryguj\u0105c warto\u015b\u0107 aktyw\u00f3w o faktyczne wp\u0142ywy pieni\u0119\u017cne (np. otrzymane odsetki).<\/p>\n
Warto zwr\u00f3ci\u0107 r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119 na to, \u017ce w przypadku po\u017cyczek dla kt\u00f3rych wyst\u0119puj\u0105 jedynie regularne p\u0142atno\u015bci odsetkowe wyliczone wg stopy procentowej zmiennej lub sta\u0142ej (bez prowizji oraz innych przep\u0142yw\u00f3w), wycena wg stopy efektywnej jest zbie\u017cna lub zbli\u017cona do liniowego szacunku odsetek. R\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy tymi wycenami mo\u017ce nie by\u0107 wtedy znacz\u0105ca, wi\u0119c wiele jednostek uznaje j\u0105 za nieistotn\u0105 dla sprawozdania finansowego i ksi\u0119guje uproszczon\u0105, liniow\u0105 wycen\u0119. Dopiero uj\u0119cie innych, znacznych przep\u0142yw\u00f3w charakteryzuj\u0105cych si\u0119 nieregularno\u015bci\u0105 lub jednorazowo\u015bci\u0105 – typu prowizje, skutkuje istotn\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105 w wycenie po\u017cyczki.<\/p>\n