Terminy przekazania deklaracji podatkowych, zmiana kwot wolnych od potrąceń z emerytur, rent oraz zasiłków oraz wzrost wynagrodzeń pracowników młodocianych – to tylko niektóre tematy, które podejmujemy w najnowszym biuletynie HR Puls.
Terminy przekazania deklaracji podatkowych
2 marca 2026 roku mija termin przekazania podatnikowi niektórych deklaracji podatkowych.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami 2 marca 2026 r. mija termin przekazania podatnikowi:
- informacji o przychodach z innych źródeł oraz o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w 2025 r. (PIT-11),
- informacji o niektórych dochodach z kapitałów pieniężnych w 2025 r. (PIT-8C),
- informacji o wypłaconych podatnikowi kwotach z tytułu pełnienia obowiązków społecznych i obywatelskich za 2025 r. (PIT-R).
Przywołany wyżej termin dotyczy również przekazania do urzędu skarbowego i osobie objętej ograniczonym obowiązkiem podatkowym imiennej informacji o wysokości uzyskanego przychodu (dochodu) w 2025 r. (IFT-1R).
Informacja roczna dla osób ubezpieczonych
Przypominamy, że 2 marca 2026 roku mija termin przekazania ubezpieczonym informacji za 2025 rok o danych zawartych w imiennych raportach miesięcznych sporządzonych do ZUS, w podziale na poszczególne miesiące (informacja ZUS IMIR).
Art. 41 ust. 8 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obliguje płatników składek do przekazania ubezpieczonym w terminie do 28 lutego roku następnego informacji zawartych w raportach miesięcznych (korygujących) przesłanych do ZUS za rok ubiegły. Informacja roczna ma zawierać również datę jej sporządzenia, podpis płatnika składek lub osoby przez niego upoważnionej oraz symbol Narodowego Funduszu Zdrowia, do którego jest przekazywana składka na ubezpieczenie zdrowotne. Informację tę płatnik powinien przekazać na piśmie lub (po uzyskaniu zgody osoby ubezpieczonej) w formie dokumentu elektronicznego.
Zmiana kwot wolnych od potrąceń z emerytur, rent oraz zasiłków od 1 marca 2026 roku
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych określa progi dopuszczalnych potrąceń ze świadczeń emerytalno-rentowych, a co za tym idzie potrąceń ze świadczeń chorobowych.
Kwoty wolne od potrąceń są określane kwotowo i podlegają corocznej waloryzacji od 1 marca na zasadach określonych dla emerytur i rent. W roku 2026 wskaźnik waloryzacji emerytur i rent wynosi 105,3%. Oznacza to, że od 1 marca 2026 r. kwoty wolne od potrąceń wynoszą:
- 849,42 zł przy potrącaniu:
- sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie należności, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wraz z kosztami i opłatami egzekucyjnymi, tj. m.in. należności alimentacyjne,
- należności alimentacyjnych potrącanych na wniosek wierzyciela na podstawie przedłożonego tytułu wykonawczego,
- 1401,57 zł – przy potrącaniu należności innych niż świadczenia alimentacyjne egzekwowane na mocy tytułu wykonawczego, wraz z kosztami i opłatami egzekucyjnymi,
- 1121,28 zł – przy potrącaniu m.in. świadczeń wypłacanych w kwocie zaliczkowej lub nienależnie pobranych,
- 339,76 zł – przy potrącaniu należności z tytułu odpłatności za pobyt osób uprawnionych do świadczeń w domach pomocy społecznej, zakładach opiekuńczo-leczniczych lub zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych.
Nowe kwoty wolne od potrąceń dotyczą zasiłków wypłacanych przez ZUS lub płatników z ubezpieczenia chorobowego i wypadkowego (chorobowego, macierzyńskiego, opiekuńczego, wypadkowego oraz świadczenia rehabilitacyjnego).
Podstawa prawna: Komunikat Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 lutego 2026 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych, kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent oraz kwot emerytur i rent wolnych od egzekucji i potrąceń (Mon. Pol. z 18 lutego 2026 r. poz. 220).
Przeciętne wynagrodzenie w poprzednim kwartale
Przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w czwartym kwartale 2025 r. wynosiło 9197,79 zł.
Podstawa prawna: Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2026 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w czwartym kwartale 2025 r. (M.P. 2026 poz. 194).
Wzrost wynagrodzeń pracowników młodocianych od 1 marca 2026 roku
Wysokość wynagrodzenia pracownika młodocianego odbywającego przygotowanie zawodowe w formie nauki zawodu oraz przyuczenia zmienia się co kwartał. Jest ono obliczane w stosunku procentowym do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim kwartale, podawanego co kwartał przez Główny Urząd Statystyczny, i obowiązuje od pierwszego dnia następnego miesiąca po ogłoszeniu przez Prezesa GUS w Monitorze Polskim.
Minimalne wynagrodzenie pracowników młodocianych zatrudnionych w celu przygotowania zawodowego w formie nauki zawodu wynosi:
- nie mniej niż 8% – w pierwszym roku nauki lub klasie I branżowej szkoły I stopnia w przypadku młodocianego realizującego dokształcanie teoretyczne w tej szkole,
- nie mniej niż 9% – w drugim roku nauki lub klasie II branżowej szkoły I stopnia w przypadku młodocianego realizującego dokształcanie teoretyczne w tej szkole,
- nie mniej niż 10% – w trzecim roku nauki lub klasie III branżowej szkoły I stopnia w przypadku młodocianego realizującego dokształcanie teoretyczne w tej szkole.
W przypadku młodocianych zatrudnionych w celu przygotowania zawodowego w formie przyuczenia do wykonywania określonej pracy płaca wyniesie nie mniej niż 7%.
Wysokość wynagrodzenia i składek na ubezpieczenia społeczne pracowników młodocianych w okresie od 1.03.2026 do 31.05.2026 będzie wynosić:
| Okres | 1.03.2026 r. – 31.05.2026 r. |
| I rok nauki lub klasa I branżowej szkoły I stopnia | 735,82 zł |
| II rok nauki lub klasa II branżowej szkoły I stopnia | 827,80 zł |
| III rok nauki lub klasa III branżowej szkoły I stopnia | 919,78 zł |
| wynagrodzenie w razie odbywania przyuczenia do wykonywania określonej pracy | 643,85 zł |
Podstawa prawna: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. z 2018 r. poz. 2010 z późn. zm.).
Zaświadczenia dla emerytów i rencistów
2 marca mija termin przekazania do ZUS zaświadczeń o dochodach ze stosunku pracy oraz z umów zlecenia za rok 2025 osób zatrudnionych, pobierających świadczenia z ZUS – wcześniejsze emerytury lub renty.
Termin ten został określony w § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 22 lipca 1992 r. w sprawie szczegółowych zasad zawieszania lub zmniejszania emerytury i renty (Dz. U. nr 58, poz. 290 z późn. zm.) w zw. z art. 194 ustawy emerytalnej.
Obowiązek powiadomienia ZUS o zarobkach nie dotyczy emerytów, którzy wiek emerytalny 60 lat (kobiety) lub 65 lat (mężczyźni) osiągnęli przed podjęciem działalności zarobkowej. Do tych emerytów nie stosuje się bowiem przepisów dotyczących zmniejszenia lub zawieszenia świadczeń emerytalnych (art. 103 ust. 2 ustawy emerytalnej).
Wzrost wysokości diety i delegacji z tytułu krajowej i zagranicznej podróży służbowej w 2026 roku
23 stycznia opublikowany został projekt rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zmieniającego rozporządzenie w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej.
Projekt zakłada wzrost wysokości diety przysługującej w czasie podróży krajowej, przeznaczonej na pokrycie zwiększonych kosztów wyżywienia do 60 zł za dobę podróży.
W wyniku zmiany wysokości diety podwyższeniu ulegnie ryczałt:
- na pokrycie kosztów dojazdu środkami komunikacji miejscowej obliczanego jako 20% diety, który wynosić będzie 12 zł (obecnie jest to 9 zł),
- za nocleg stanowiącego 150% diety (gdy pracownikowi nie zapewniono bezpłatnego noclegu i który nie przedłożył rachunku), który wynosić ma 90 zł (obecnie 67,50 zł).
Dodatkowo wzrosnąć ma maksymalna wysokość zwrotu kosztów noclegu za jedną dobę hotelową do 1200 zł (nie może być on wyższy niż dwudziestokrotność stawki diety, a odbywa się na podstawie rachunku).
Zmianie ulegną ponadto kwoty diet oraz limitów za nocleg przysługujące pracownikom z tytułu podróży służbowych poza granicami kraju. Zgodnie z nowym brzmieniem rozporządzenia, w odniesieniu do wybranych państw wzrosną kwoty diet (m.in. przy podróżach do Białorusi, Czech i Wielkiej Brytanii) oraz limity na nocleg (m.in. w przypadku Białorusi, Czech, Hiszpanii, Holandii, Niemiec i Ukrainy). W przypadku podróży do Norwegii, Szwecji i Danii zmieniona zostanie waluta, w której określone są diety i limity noclegowe.
Przepisy przejściowe przewidują, że w przypadku podróży służbowej rozpoczętej i niezakończonej przed dniem wejścia w życie rozporządzenia należności będą ustalane odrębnie: za okres przypadający przed tą datą – według przepisów dotychczasowych, a za okres od dnia wejścia w życie rozporządzenia – według przepisów zmienionych.
Rozporządzenie zmieniające wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.
Nowe metryki programu Płatnik
W dniu 30 stycznia 2026 roku została wdrożona nowa metryka 321 dla wersji 10.02.002 programu Płatnik.
Metryka ta wprowadziła następujące zmiany:
- weryfikacje w zakresie zgłoszenia do ubezpieczeń oraz rozliczenia składek na dokumentach ubezpieczeniowych dla płatników zgłoszonych z kodem 2400 i 2401, tj. „marynarzy”,
- nowy parametr określający wysokość podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne na 2026 r., który wynosi 4.806 zł, tj. kwotę odpowiadającą kwocie minimalnego wynagrodzenia,
- nowy parametr przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, który wynosi 9.228,64 zł, obowiązujący w 2026 r. do wyliczenia składki zdrowotnej dla osób rozliczających się w formie ryczałtu.
Metryka jest automatycznie pobierana podczas aktualizacji.
Wniosek o zasiłek opiekuńczy w formie elektronicznej
13 lutego 2026 r. Sejm uchwalił rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (druk sejmowy nr 2122), który wprowadza istotne uproszczenia w procesie ubiegania się o zasiłki chorobowe.
Kluczową zmianą jest możliwość elektronicznego składania wniosków o zasiłek opiekuńczy. Do tej pory przepisy nakładały na pracowników obowiązek dostarczenia wniosku na druku Z-15A lub Z-15B wyłącznie w wersji papierowej, opatrzonej własnoręcznym podpisem – podczas gdy zaświadczenie płatnika Z-3 można było przesyłać przez platformę PUE ZUS już w formie elektronicznej. Taki stan rzeczy był powszechnie uznawany za anachroniczny i generujący zbędne trudności zarówno dla pracowników, jak i dla pracodawców oraz biur rachunkowych.
Nowelizacja likwiduje tę nierównowagę – dokumenty składane elektronicznie i papierowo zyskują jednakową moc prawną. Wnioski oraz załączniki będą mogły być przekazywane w postaci skanów lub kopii potwierdzonych za zgodność z oryginałem, bez potrzeby korzystania z podpisu kwalifikowanego. Jeżeli ZUS poweźmie wątpliwości co do wiarygodności przesłanych dokumentów, będzie uprawniony do zażądania od pracodawcy przedłożenia ich papierowych oryginałów.
Ustawa wejdzie w życie po upływie trzech miesięcy od jej ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Aktualnie trwają nad nią prace w Senacie.
