Biuletyn HR Puls 07/2026

Nowe przepisy regulujące pracę w czasie upałów, dzień wolny za święto przypadające w sobotę oraz elektroniczne wezwania do zawarcia umowy o PPK  – to tylko niektóre tematy, które podejmujemy w najnowszym biuletynie HR Puls.

Nowe przepisy regulujące pracę w czasie upałów

10 lipca 2026 r. zostało ogłoszone rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 lipca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2026 r. poz. 927). Wprowadza ono maksymalne temperatury, po których przekroczeniu praca będzie musiała zostać czasowo wstrzymana. Przepisy wejdą w życie po 6 miesiącach od ogłoszenia, czyli 11 stycznia 2027 r.

Rozporządzenie dodaje do przepisów bhp nowy § 30a. O zastosowaniu ograniczeń nie zdecyduje prognoza pogody ani ostrzeżenie przed upałem, lecz faktyczna temperatura w pomieszczeniu pracy lub na otwartej przestrzeni, wynikająca z warunków atmosferycznych.

Najważniejsze zmiany:

wykonywanie pracy będzie niedopuszczalne po przekroczeniu 35°C w pomieszczeniu pracy (niezależnie od rodzaju obowiązków) lub 32°C na otwartej przestrzeni przy pracach związanych z wysiłkiem fizycznym, gdy efektywny wydatek energetyczny w ciągu zmiany przekracza 1500 kcal u mężczyzn lub 1000 kcal u kobiet – chyba że względy technologiczne nie pozwalają na utrzymanie tych progów (np. praca przy piecach przemysłowych);

• niższe progi zobowiązują pracodawcę do wcześniejszego reagowania – 25°C w pomieszczeniach przy pracach z ww. wysiłkiem fizycznym, 28°C przy pozostałych rodzajach pracy w pomieszczeniach oraz 25°C na otwartej przestrzeni przy każdym rodzaju pracy; pracodawca musi wtedy zastosować rozwiązania techniczne (ograniczające wzrost temperatury) lub organizacyjne, dostosowane do warunków i specyfiki pracy;
• rozwiązania organizacyjne pracodawca ustala po konsultacji z pracownikami w ramach komisji bhp, a jeśli komisja nie została powołana – w trybie właściwym dla mniejszych zakładów oraz po zasięgnięciu opinii lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami; o ustalonych rozwiązaniach pracodawca musi poinformować pracowników;
• nowych limitów (§ 30a ust. 1) nie stosuje się do wybranych kategorii prac wskazanych w Kodeksie pracy jako wyłączone spod standardowych norm czasu pracy (m.in. prace związane z koniecznością prowadzenia akcji ratowniczej), a także do pracowników żłobków i klubów dziecięcych, funkcjonariuszy służb mundurowych (Policja, ABW, AW, SKW, SWW, CBA, Straż Graniczna, Straż Marszałkowska, SOP, Państwowa Straż Pożarna, Służba Celno-Skarbowa, Służba Więzienna) oraz żołnierzy.

Niezależnie od tej nowelizacji, już obecnie obowiązuje odrębna, wcześniej wprowadzona zasada szczególnej ochrony pracowników młodocianych – nie powinni oni wykonywać pracy w pomieszczeniach o temperaturze powyżej 30°C przy wilgotności względnej powietrza wyższej niż 65%.

Do czasu wejścia w życie nowego rozporządzenia obowiązują dotychczasowe ogólne zasady BHP: pracodawca musi zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy oraz odpowiednią ilość napojów, a pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania obowiązków, gdy warunki stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla jego zdrowia lub życia – po wcześniejszym poinformowaniu przełożonego – zachowując przy tym prawo do wynagrodzenia.

Źródło: Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 lipca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. poz. 927)

Planowane zwolnienie PIT dla marynarzy oraz wybranych prac wykonywanych na statkach morskich

Na podpis prezydenta czeka ustawa o zmianie niektórych ustaw w celu wsparcia przedsiębiorstw żeglugowych oraz stworzenia warunków ich funkcjonowania pod polską banderą.

Ustawa dotyczy:

• przywrócenia możliwości korzystania z podatku tonażowego przez przedsiębiorców żeglugowych,
• zwolnienia dochodów marynarzy z podatku PIT niezależnie od obywatelstwa marynarza oraz liczby dni przepracowanych w roku,
• rozwiązania problemu zaopatrywania statków w produkty lecznicze i wyroby medyczne, które są obowiązkowym wyposażeniem apteczek okrętowych
• oraz wdrożenia do polskiego prawa poprawki (z 2022 r.) do Konwencji o pracy na morzu (z 2006 r.) oraz doprecyzowania niektórych przepisów ustawy (z 15 sierpnia 2015 r.) o pracy na morzu.

Celem ustawy jest poprawa konkurencyjności polskich przedsiębiorstw żeglugowych oraz stworzenie warunków ich funkcjonowania pod polską banderą. Nowelizacja zmienia ustawę o PIT, ustawę – Prawo farmaceutyczne, ustawę o podatku tonażowym oraz ustawę o pracy na morzu.

Zwolnienie z PIT obejmie dochody marynarzy z pracy na statkach morskich pod banderą państwa UE lub EOG, wykorzystywanych m.in. do przewozu ładunku lub osób w żegludze międzynarodowej, ratownictwa pełnomorskiego, układania rurociągów czy obsługi instalacji morskich. Zniesiony zostaje dotychczasowy warunek przepracowania co najmniej 183 dni w roku oraz ogólny warunek obywatelstwa państwa UE/EOG – z wyjątkiem marynarzy zatrudnionych na promach obsługujących regularne połączenia pasażerskie między portami UE, gdzie warunek obywatelstwa UE/EOG pozostaje.

Przedsiębiorcy żeglugowi (w tym zarządcy cudzych statków, nie tylko armatorzy) zyskają możliwość opodatkowania podatkiem tonażowym zamiast CIT/PIT, pod warunkiem spełnienia m.in. kryterium udziału floty pod banderą UE/EOG oraz zatrudnienia.

Ustawa wprowadza też nowe obowiązki armatorów wobec marynarzy:

• bezpłatne zakwaterowanie i warunki do rekreacji,
• dostęp do łączności telefonicznej i internetu (może podlegać opłacie nieprzekraczającej kosztu zapewnienia tej usługi),
• bezpłatne wyżywienie i woda pitna odpowiedniej jakości,
• a także nieodpłatne środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze w odpowiednim rozmiarze.

Wprowadzony zostaje również odrębny mechanizm zaopatrywania statków w produkty lecznicze i wyroby medyczne do apteczek okrętowych (zmiana w Prawie farmaceutycznym) – armator będzie mógł zrealizować takie zapotrzebowanie w aptece ogólnodostępnej z pominięciem części dotychczasowych ograniczeń.

Ważne dla terminu wejścia w życie: ustawa jako całość wchodzi w życie po upływie 30 dni od ogłoszenia, ale przepisy dotyczące zarówno zwolnienia z PIT dla marynarzy, jak i podatku tonażowego, będą miały zastosowanie dopiero do dochodów uzyskanych od 1 stycznia roku następującego po roku, w którym Komisja Europejska wyda pozytywną decyzję o zgodności tej pomocy publicznej z rynkiem wewnętrznym – i tylko przez okres obowiązywania tej decyzji. Realne skorzystanie z zerowego PIT jest więc uzależnione od zgody Komisji Europejskiej.

Źródło: ustawa z dnia 17 lipca 2026 r. o zmianie niektórych ustaw w celu wsparcia przedsiębiorstw żeglugowych oraz stworzenia warunków ich funkcjonowania pod polską banderą (druk sejmowy nr 2549, wersja po rozpatrzeniu poprawek Senatu)

Dzień wolny za święto przypadające w sobotę – 15 sierpnia 2026

15 sierpnia 2026 r. (Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny, Święto Wojska Polskiego) wypada w sobotę, co zgodnie z Kodeksem pracy oznacza dla pracodawców obowiązek udzielenia pracownikom innego dnia wolnego od pracy.

Zgodnie z Kodeksem pracy święto ustawowo wolne od pracy przypadające w sobotę obniża wymiar czasu pracy, a pracodawca ma obowiązek udzielić pracownikowi innego dnia wolnego w tym samym okresie rozliczeniowym. Termin tego dnia wyznacza pracodawca – przepisy go nie narzucają.

Najważniejsze zasady:

• prawo do dnia wolnego przysługuje pracownikom zatrudnionym na umowę o pracę, niezależnie od wymiaru etatu i systemu pracy (w tym pracy zmianowej);
• nie dotyczy to osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych ani samozatrudnionych;
• dzień wolny musi zostać udzielony w tym samym okresie rozliczeniowym, w terminie wyznaczonym przez pracodawcę;
• pracownik może zgłosić preferencję co do terminu, jednak nie jest to jego prawo – ostateczną decyzję podejmuje pracodawca.

Zasada ta ma zastosowanie każdorazowo, gdy święto ustawowo wolne od pracy wypada w sobotę.

Źródło: ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (art. 130 § 2)

Dane o zarobkach pracowników medycznych

5 sierpnia wchodzą w życie przepisy ustawy z dnia 19 czerwca 2026 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o działalności leczniczej, która ma umożliwić precyzyjne gromadzenie danych o wynagrodzeniach osób zatrudnionych w podmiotach leczniczych i lepsze planowanie finansowania świadczeń.

Ustawa wprowadza zmiany w ustawie z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz w ustawie z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej.

Dotychczas Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) nie miała podstawy prawnej do przetwarzania danych identyfikujących personel medyczny – numerów PESEL oraz numerów prawa wykonywania zawodu. Nowe przepisy dają ministrowi właściwemu do spraw zdrowia, Narodowemu Funduszowi Zdrowia oraz AOTMiT uprawnienie do pozyskiwania i przetwarzania szczegółowych danych o wynagrodzeniach powiązanych z konkretnym numerem PESEL lub numerem prawa wykonywania zawodu.

Zmiana obejmuje wynagrodzenia osób zatrudnionych w podmiotach leczniczych niezależnie od podstawy zatrudnienia – umowy o pracę, umowy cywilnoprawne i kontrakty – oraz niezależnie od tego, czy podmiot leczniczy jest świadczeniodawcą. Ma to umożliwić rzetelną analizę kosztów pracy personelu medycznego i niemedycznego, struktury zatrudnienia, wieloetatowości oraz wpływu wynagrodzeń na koszty świadczeń finansowanych ze środków publicznych.

W tym celu nowe brzmienie otrzymuje art. 27a ustawy o działalności leczniczej, a w art. 31n i art. 31o ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej dodano odpowiednio pkt 4h i pkt 1n, określające, że AOTMiT prowadzi prace analityczne w tym zakresie, a Prezes Agencji przekazuje ich wyniki ministrowi właściwemu do spraw zdrowia.

Źródło: ustawa z dnia 19 czerwca 2026 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o działalności leczniczej (Dz.U. 2026 poz. 972)

Elektroniczne wezwania do zawarcia umowy o PPK

Prezydent podpisał ustawę z dnia 29 maja 2026 r. o zmianie ustawy o pracowniczych planach kapitałowych oraz ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19 (Dz. U. z 2026 r. poz. 989, ogłoszona 23 lipca 2026 r.). Nowe przepisy wejdą w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia, czyli 6 sierpnia 2026 r.

Ustawa na stałe zmienia formę wzywania przez Polski Fundusz Rozwoju (PFR) podmiotów zatrudniających, które nie zawarły w ustawowym terminie umowy o zarządzanie PPK. Zmiana ma charakter techniczno-organizacyjny i nie modyfikuje samego zakresu obowiązków pracodawców w zakresie PPK – nadal muszą oni zawrzeć umowę o zarządzanie PPK w ciągu 3 miesięcy od zatrudnienia pierwszego pracownika (chyba że ten zrezygnuje z wpłat wcześniej).

Najważniejsze zmiany:

• wezwanie do zawarcia umowy o zarządzanie PPK (albo do przekazania PFR informacji o zawarciu umowy z inną instytucją finansową) będzie kierowane wyłącznie elektronicznie – za pomocą profilu informacyjnego podmiotu zatrudniającego w systemie teleinformatycznym ZUS, a nie jak dotąd listem poleconym;
• wezwanie będzie opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną PFR; PFR przekaże je w postaci elektronicznej do ZUS, który udostępni je na profilu informacyjnym firmy nie wcześniej niż po 14 dniach roboczych od otrzymania;
• wezwanie uznaje się za skuteczne w dniu jego odbioru przez podmiot zatrudniający na profilu informacyjnym ZUS, a jeśli nie zostanie odebrane – po upływie 14 dni od dnia udostępnienia;
• bez zmian pozostaje 30-dniowy termin na zawarcie umowy o zarządzanie PPK (lub przekazanie informacji o umowie z inną instytucją), liczony od dnia otrzymania wezwania;
• koszty obsługi wezwań przez ZUS (powiększone o należny VAT) oraz koszty dostosowania systemu teleinformatycznego ZUS pokrywa PFR.

Elektroniczna forma wezwań funkcjonowała już wcześniej, tymczasowo, na podstawie przepisów covidowych (art. 31zy15 ustawy z 2 marca 2020 r.), ograniczonych do okresu stanu zagrożenia epidemicznego i roku po jego odwołaniu. Ponieważ stan ten zniesiono 1 lipca 2023 r., przepis ten wygasł; nowa ustawa uchyla go i wpisuje elektroniczną formę wezwań na stałe do ustawy o PPK.

Do wezwań wysłanych w formie papierowej przed dniem wejścia w życie nowych przepisów stosuje się przepisy dotychczasowe.

Źródło: ustawa z dnia 29 maja 2026 r. o zmianie ustawy o pracowniczych planach kapitałowych oraz ustawy o COVID-19 (Dz. U. poz. 989)

Zasiłek opiekuńczy – elektroniczne wnioski od 1 lipca 2026 r.

Od 1 lipca 2026 r. obowiązują przepisy ustawy z dnia 13 lutego 2026 r. o zmianie ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. poz. 441), które precyzują sposób składania wniosków i dokumentów niezbędnych do przyznania zasiłków, w tym zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad chorym członkiem rodziny.

Sposób złożenia wniosku zależy od tego, kto jest płatnikiem zasiłku – ZUS czy pracodawca (płatnik składek). Zasiłek z ubezpieczenia chorobowego wypłacają samodzielnie ci płatnicy składek, którzy zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 osób; pozostali przekazują dokumenty do ZUS, który ustala prawo do zasiłku i go wypłaca.

Najważniejsze zasady:

• gdy płatnikiem zasiłku jest pracodawca (płatnik składek) – wniosek o zasiłek opiekuńczy można złożyć w postaci papierowej (jak dotychczas) albo elektronicznej, np. e-mailem, przez system kadrowo-płacowy lub jako skan – bez konieczności opatrywania go kwalifikowanym podpisem elektronicznym; podstawą wszczęcia postępowania jest zaświadczenie lekarskie udostępnione na profilu informacyjnym płatnika składek, wydruk zaświadczenia lekarskiego dostarczony przez ubezpieczonego, albo sam wniosek;
• gdy płatnikiem zasiłku jest ZUS – wniosek składa się w postaci papierowej albo jako dokument elektroniczny przez PUE/eZUS lub na adres do doręczeń elektronicznych, podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo z wykorzystaniem bezpłatnego sposobu potwierdzania pochodzenia i integralności danych udostępnionego przez ZUS;
• jeśli ubezpieczony złoży wniosek do płatnika składek, który sam nie wypłaca zasiłku, płatnik ma obowiązek przekazać go do ZUS – w formie papierowej albo jako załącznik do dokumentu elektronicznego (np. przez eZUS); nie trzeba dodatkowo wysyłać wersji papierowej, jeśli przekazano już wersję elektroniczną;
• dokumenty przekazane do ZUS w formie elektronicznej mają taką samą moc prawną jak dokumenty papierowe podpisane własnoręcznie przez ubezpieczonego; w razie wątpliwości co do zgodności kopii z oryginałem płatnik zasiłku może zażądać oryginału wniosku lub dokumentów;
• do wniosku dołącza się dokumenty niezbędne do przyznania i wypłaty zasiłku w oryginale, jako potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie, lub jako kopie elektroniczne (np. skany);
• płatnik składek, który nie jest płatnikiem zasiłku, powinien przekazać otrzymane dokumenty do ZUS niezwłocznie, najpóźniej w terminie 7 dni od ich otrzymania.

Nowe przepisy stosuje się również do postępowań wszczętych przed 1 lipca 2026 r., jeśli nie zostały do tego dnia zakończone.

Źródło: ustawa z dnia 13 lutego 2026 r. o zmianie ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. poz. 441)